Chinees schaken

Bord 1–2 spelers Interactieve les
Chinees schaken in Jambolaya
▶ Speel gratis in je browser
Niet beschikbaar in mobiele browsers Jambolaya in de browser heeft een desktop of laptop nodig. Open jambolaya.games op je computer om te spelen, of haal hieronder de app voor Android, iPhone en iPad.
Ontdek het opGoogle Play Download in deApp Store

Zo speel je

Twee legers, Rood en Zwart, op een bord van 9 bij 10 punten, gedeeld door een rivier; de stukken staan op de punten. Elke generaal blijft in zijn paleis, het vak van 3 bij 3 met een kruis. Rood begint.

De generaal zet één punt recht, binnen het paleis; een raadgever één punt schuin, binnen het paleis. Een olifant zet precies twee punten schuin, nooit over de rivier, en niet als het punt ertussen bezet is.

Een paard zet één punt recht en dan één schuin naar buiten, maar niet als het eerste punt bezet is. Een wagen zet elke afstand in een rechte lijn. Een kanon zet als een wagen maar slaat door over precies één stuk te springen.

Een soldaat zet één punt vooruit; over de rivier mag hij ook opzij. De twee generaals mogen elkaar nooit aankijken op een open lijn, en geen zet mag je eigen generaal schaak laten staan.

Zet de generaal van de tegenstander mat om te winnen; een kant zonder geldige zet verliest. Een stelling die drie keer terugkomt is remise, tenzij één kant bij elke zet schaak gaf: dan verliest die kant. 120 zetten zonder te slaan is remise.

Het doel

Chinees schaken, Xiangqi, is het grote schaakspel van China en Vietnam. Twee legers, Rood en Zwart, staan tegenover elkaar op een bord van 9 bij 10 punten, in het midden gedeeld door een rivier. De stukken staan op de punten waar de lijnen elkaar kruisen, niet in de vakjes. Zet de generaal van de tegenstander mat om te winnen.

Zo gaat een beurt

Rood begint. Tik in je beurt op een van je stukken en dan op een van de oplichtende punten: een stip om erheen te gaan, een ring om te slaan.

  • Generaal: één punt recht, en nooit buiten zijn paleis, het vak met het kruis.
  • Raadgever: één punt schuin, binnen het paleis.
  • Olifant: precies twee punten schuin. Hij kan niet over een stuk in het midden springen en gaat nooit over de rivier.
  • Paard: één punt recht en dan één schuin naar buiten. Een stuk dat in die richting vlak naast het paard staat, blokkeert de weg.
  • Wagen: elke afstand in een rechte lijn, het sterkste stuk.
  • Kanon: zet als een wagen, maar slaat door over precies één stuk te springen, van jou of van de tegenstander.
  • Soldaat: één punt vooruit. Als hij de rivier over is, mag hij ook opzij, maar nooit terug.

Nog twee regels:

  • De generaals mogen elkaar nooit aankijken op een open lijn, zonder iets ertussen. Een stuk dat als enige tussen hen in staat, zit vast.
  • Geen zet mag je eigen generaal schaak laten staan. Sta je schaak, dan markeert de app je generaal en zegt het je.

De stukken dragen hun traditionele Chinese tekens. Liever iets anders? Kies dan in het spelmenu bij Uiterlijk voor Plaatjes in plaats van Tekens, en je ziet een wagen, een paard, een kanon enzovoort.

Punten en het einde van het spel

Je wint door mat te zetten: de generaal van de tegenstander staat schaak en kan nergens heen. Een kant die helemaal geen geldige zet meer heeft, verliest ook, zelfs als hij niet schaak staat. Komt dezelfde stelling drie keer terug, dan is het remise, maar een speler die bij elke zet van die herhaling schaak gaf, verliest juist: eindeloos schaak geven mag niet. Na 120 zetten zonder te slaan is het remise.

Tips om beter te spelen

  • Haal je wagens er vroeg uit. Het zijn de sterkste stukken, en aan het begin zitten ze vast in de hoeken.
  • Gebruik het schild van het kanon. Een kanon achter een van je eigen stukken bedreigt alles wat daarachter staat.
  • Let op het been van het paard. Kijk voordat je op een paard rekent of niets zijn eerste stap blokkeert.
  • Houd je raadgevers en olifanten thuis. Ze verdedigen de generaal en kunnen toch niet ver.

Veelgemaakte fouten

  • Vergeten dat het kanon precies één stuk nodig heeft om overheen te springen als het slaat.
  • Het laatste stuk tussen de twee generaals weghalen.
  • Soldaten te ver doorschuiven: op de laatste rij kunnen ze alleen nog opzij.

Spelen met familie

Elk stuk zet op zijn eigen manier, en in de begeleide les speel je ze allemaal, kijk je naar een mat en zet je er zelf een. Speel tegen de computer op drie niveaus, of in de app tegen een vriend in dezelfde kamer, ieder op zijn eigen telefoon of tablet. Geen wifi of internet nodig. De browserversie is voor één apparaat.

Manieren om te spelen

  • Tegen de computerSpeel op één apparaat tegen een computertegenstander.
  • Samen spelen, dicht bij elkaarEén tegen één met iemand in dezelfde kamer, ieder op zijn eigen telefoon of tablet. Geen wifi of internet nodig. In de Jambolaya-app.
  • Leren door te spelenEen begeleide les in het echte spel leert je de regels stap voor stap.